Rwanda : BNR yasobanuye icyatumye izamura inyungu muri za banki

Inama ngarukagihembwe ya Komite ya Politiki y’lfaranga, yateranye ku wa 11 Gicurasi 2022, isuzuma ibyagezweho nyuma y’ingamba zafashwe mu nama iherutse, inareba uko ubukungu bwifashe n’uko bwitezwe mu gihe kiri imbere, ku rwego rw’Isi n’imbere mu Gihugu.

Iri suzuma ryerekanye ko ku isoko mpuzamahanga, ibiciro by’ibicuruzwa fatizo bikomeje kuzamuka, byongera inkeke ku biciro by’ibicuruzwa na serivisi nkenerwa mu buzima bwa burl munsi, binatuma Banki Nkuru z’ibihugu zikomeza gukaza ingamba za politiki y’ifaranga zizamura igipimo cy’inyungu fatizo yazo, mu rwego rwo kugarura umuvuduko w’izamuka ry’ibiciro ku bipimo ngenderwaho.

Igipimo cy’inyungu fatizo ya BNR cyiyongereyeho iby’ijana 50 kigera kuri 5% kivuye kuri 4.5% muri Gashyantare 2022. Bityo, mu gihembwe cya mbere 2022, impuzandengo y’igipimo cy’inyungu banki z’ubucuruzi zigurizanyaho yazamutseho iby’ijana 11 igera kuri 5.29% ivuye kuri 5.18% mu gihembwe cya mbere 2021.

Igipimo cy’inyungu banki zigurizaho abazigana kiyongereyeho iby’ijana 71 kiba 16.53% mu gihembwe cya mbere 2022 kivuye kuri 15.82% mu gihembwe cya mbere 2021.

Nyamara, inguzanyo ku bikorera ziyongereyeho 14.2%, uyu muvuduko ukaba uri hasi ugereranyije n’uwo mu gihembwe cya mbere, umwaka wa 2021.

Mu Rwanda, byitezweko umuvuduko w’izamuka ry’igipimo cy’ihindagurika ry’ibiciro ku isoko uzaba hejuru y’urubibi ntarengwa rwa 8% mu mwaka wa 2022, mbere yo kugabanuka usatira igipimo fatizo cya 5% mu mezi atandatu ya nyuma y’umwaka wa 2023.

Izamuka ry’igipimo cy’inyungu fatizo ya BNR muri Gashyantare 2022, ibiciro by’ibicuruzwa fatizo ku isoko mpuzamahanga bishobora kugabanuka, hamwe n’igabanuka ry’umuvuduko w’ubukungu bw’Isi n’ubw’u Rwanda, ni zimwe mu mpamvu zizagabanura uyu muvuduko w’ibiciro ku isoko.

Ishingiye ku miterere y’ubukungu n’uko bwitezwe mu gihe kiri imbere, Komite ya Politiki y’Ifaranga, yafashe icyemezo cyo kugumisha igipimo cy’inyungu fatizo ya BNR (CBR) kuri 5%.

Intambara y’u Burusiya na Ukraine, imbogamizi ku izanzamuka ry’ubukungu bw’Isi

Intambara y’u Burusiya na Ukraine, ibihano bifatirwa u Burusiya hamwe n’ubwandu bw’icyorezo cya COVID-19 bukomeje (by’umwihariko muri Aziya), byitezweko bizakoma mu nkokora umuvuduko w’izamuka ry’ubukungu bw’Isi mu mwaka wa 2022.

BNR ivuga ko ubukungu bw’Isi buziyongeraho 3.6% gusa mu mwaka wa 2022, buvuye kuri 6.1% mu mwaka wa 2021. Zimwe mu mbogamizi ku izamuka ry’ubukungu ni nk’intambara ishobora kurushaho gukara, kwiyongera kw’ibihano bifatirwa Uburusiya hamwe n’igabanuka rikabije ry’umuvuduko w’ubukungu bw’Ubushinwa kubera ingamba zikaze zo kurwanya icyorezo cya COVID-19.

lhagarikwa ry’ibikorwa (Gahunda za guma mu rugo) mu duce tw’inganda n’utw’ubucuruzi bishobora kubangamira urujya n’uruza rw’ibicuruzwa na serivisi.

Bitewe n’ingaruka z’intambara, hamwe n’inkeke ku biciro muri rusange, umuvuduko w’izamuka ry’ibiciro ku isoko witezwe kuguma hejuru mu gihe kinini kuruta uko byari byitezwe mbere.

Ku rwego rw’Isi, impuzandengo y’izamuka ry’igipimo cy’ihindagurika ry’ibiciro ku isoko iteganyijwe kugera kuri 7.4% muri 2022 ivuye kuri 4.7% mu mwaka wa 2021.

Intambara ishobora kugira ingaruka ku buryo burambye ku biciro by’ibicuruzwa fatizo, izamura ibiciro bya peteroli, gazi hamwe n’iby’ibiribwa ku buryo bukabije mu mwaka wa 2022, mbere yo kugabanuka mu mwaka wa 2023.

Mu mpera z’umwaka wa 2021 no mu ntangiriro z’umwaka wa 2022, byinshi mu bihugu byateye imbere byatangiye gukarishya ingamba za politiki y’ifaranga mu rwego rwo kugabanya umuvuduko w’izamuka ry’ibiciro ukagaruka ku bipimo fatizo banki zabyo zigenderaho.

Ubukungu bw’u Rwanda bukomeje kuziba icyuho bwatewe n’icyorezo cya COVID-19

Mu Rwanda, ibipimo byose byerekanaga ko ubukungu bwakomeje kuzazanzamuka ku rwego rushimishije mu gihembwe cya mbere 2022.

Igipimo cyifashishwa mu gusuzuma icyerekezo cy’ubukungu mu gihe cya vuba (CIEA), cyazamutseho 13.7% mu gihembwe cya mbere 2022 kivuye kuri 11.9% mu gihembwe cya mbere 2021, bigaragazako ubukungu buziyongera cyane ugereranyije n’izamuka rya 3.5% ryagezweho mu gihembwe cya mbere 2021.

Kubera itangwa ry’urukingo rwa COVID-19 ryoroheje ingamba zariho zo gukumira ikwirakwira ry’icyo cyorezo, hamwe n’ingamba ngandurabukungu zinyuranye za Leta hamwe na politiki y’ifaranga ya BNR yorohereza ishoramari, ibikorwa by’ubukungu byariyongereye mu gihembwe cya mbere 2022.

Izi ngamba kandi zizakomeza gushyigikira izamuka ry’ubukungu mu gihembwe cya kabiri cy’uyu mwaka wa 2022. Nyamara, izamuka ry’ibiciro ku isoko muri ibi bihe bya vuba, ahanini biturutse ku ngaruka z’intambara ya Ukraine n’u Burusiya, rizagabanura ibyo abantu bakoresha mu buzima bwabo bwa burl munsi.

Ibura n’ihenda by’ibicuruzwa bitumizwa mu mahanga, hamwe n’ikirere cyangije umusaruro w’igihembwe cy’ihinga A, bizabangamira izamuka ry’ubukungu muri uyu mwaka, n’ubwo buzagumya kwiyongera cyane, ariko umuvuduko w’izamuka ukazaba hasi gato ya 7.2% wari witezwe mbere.

Subiza

Email Yawe Ntiribugaragazwe