Yashyizweho kuri3 January, 2017 | 05:24

Mbese Umugabo Atera Umugore we Gusambana Ate?

Umuhanga witwa Dr. John Gottman; mu bijyanye n’umubano n’imiryango, mu bushakashatsi yakoze yagaragaje ko ku isi hose abashakanye bagera kuri 91 ku ijana (91%) mu myaka 40 baba bakeneye gatanya n’ubwo bose atari ko bayibona n’ubwo baba barashakanye bagaragaza ko bakundana..

Yesu yavuze ati, "Umuntu wese usenda umugore we atamuhora gusambana, aba amuteye gusambana." Ibi na none bituma twumva ko atashyiragaho itegeko rishya rigenga kongera gushaka, ahubwo yahishuraga gusa ukuri ku byerekeye icyaha cy’umugabo usenda umugore we nta mpamvu ifatika. Aba "amuteye gusambana."

Bamwe bavuga ko Yesu yategekaga ko uwo mugore atongera gushaka, kuko yavuze ko byaba bibaye ubusambanyi. Ariko ibyo nta shingiro. Hano icyo Yesu ashimangira ni icyaha cy’umugabo usenda umugore we.

Bitewe n’ibyo akoze, umugore we nta kindi azakora uretse gushaka undi mugabo, kandi ku rwe ruhande nta cyaha azaba akoze kuko we azize gusa kwikunda k’umugabo we. Nyamara ku Mana, kuko uwo mugabo atereranye umugore we bigatuma nta kindi yakora uretse gushaka undi mugabo, ni nk’aho yakohereje umugore ku gahato kujya kuryamana n’undi mugabo. Nuko rero uwibwiraga ko nta busambanyi yakoze ahubwo akaba abarwaho icyaha kabiri, icyaha cye n’icy’umugore we.

Yesu ntabwo yavugaga ko Imana ibara icyaha kuri wa mugore wahohotewe, kuko byaba ari ukumurenganya, kandi mu by’ukuri ntacyo byaba bivuze uwo mugore w’inzirakarengane agumye aho ntiyongere gushaka. Imana se yari kuvuga ite ko ari umusambanyi atongeye gushaka? Ntacyo byaba bivuze na gato. Nuko rero Imana ibara kuri uwo mugabo ubusambanyi bwe ikamubaraho n’ "ubusambanyi" bw’umugore we, mu by’ukuri we si ubusambanyi na mba. Ni ukongera gushaka byemewe n’amategeko.

Hanyuma se twavuga iki ku magambo ya Yesu akurikiraho ngo "kandi uzacyura uwasenzwe azaba asambanye"? Hari ibintu bibiri gusa bishoboka byagira uko byumvikanye. Kimwe ni uko Yesu yabaraga icyaha ubwa gatatu kuri wa mugabo wibwira ko nta busambanyi yakoze (bitewe n’ubundi na za mpamvu zatumye akimubaraho kabiri), ikindi gishoboka ni uko Yesu yavugaga umugabo waba woheje umugore ngo ate umugabo we amwishakire maze bigaragare ko we "nta busambanyi yakoze." Niba Yesu yaravugaga ko umugabo uwo ari we wese ku isi urongoye umugore wasenzwe aba asambanye, noneho buri mugabo w’Umuyisirayeli wese, mu myaka magana ane mbere yaho, warongoye umugore wasenzwe, nk’uko amategeko ya Mose yabyemeraga, yakoze icyaha cy’ubusambanyi.

Mu by’ukuri ubwo abagabo bose bari muri iryo teraniro bafite abagore bacyuye barasenzwe n’abandi bagabo nk’uko amategeko ya Mose yabibemereraga, ako kanya bahise bagibwaho n’icyaha kitari kibariho umunota umwe mbere yaho, kandi ubwo Yesu agomba kuba ari ho yari agihindura amategeko y’Imana. Kandi uhereye ubwo ni ukuvuga ngo umuntu wese uzajya ashaka uwatandukanye n’uwo bashakanye, yizeye amagambo ya Pawulo mu rwandiko yandikiye Abakorinto avuga ko icyo atari icyaha, azaba akoze icyaha cy’ubusambanyi.

Umwuka ugize Bibiliya wantera gushima umugabo washatse umugore wasenzwe n’umugabo we. Niba ari umugore wahohotewe n’umugabo we wa mbere kubera kwikunda kwe, uwo mugabo namushima nk’uko nashima urongora umupfakazi, akamwitaho akamufasha. Uwo mugore abaye hari amakosa yakoze mu gutandukana n’umugabo we wa mbere, uwo mugabo umucyuye namushimira umutima we ushushanywa n’uwa Kristo mu kwizera ko uwo mugore azaba mwiza, akibagirwa ibyahise kandi akemera gusa n’uwigerezaho.

Ni nde muntu wasomye Bibiliya kandi akaba afite Umwuka Wera muri we ushobora kuvuga ko Yesu yabuzaga umuntu wese kuzashaka umuntu uwo ari we wese watandukanye n’uwo bashakanye? Mbese ibyo bihurira he no kudaca urwa kibera kw’Imana, kutabera kudashobora guhana umuntu kubera ko yahohotewe, nk’uko bimeze ku mugore wasenzwe azira ubusa? Mbese igitekerezo nk’icyo gihurira he n’ubutumwa bwiza, butanga imbabazi n’andi mahirwe ku munyabyaha wihannye?

Bibiliya ikomeza kuvuga ko buri gihe iyo habaye gutandukana kw’abashakanye haba hari uwakoze icyaha muri bo cyangwa bombi bakaba bafitemo uruhare. Ntabwo Imana yigeze ishaka ko hari uwatandukana n’uwo bashakanye, ariko mu mbabazi zayo yemeye ko mu gihe habaye ubusambanyi umuntu yatandukana n’uwo bashakanye. Kandi mu mbabazi zayo yemeye ko igihe habaye gutandukana kw’abashakanye bashobora no kongera gushaka.

Iyo ataba amagambo Yesu yavuze ku byerekeye kongera gushaka, nta n’umwe wasoma Bibiliya ngo yigere atekereza ko kongera gushaka ari icyaha (uretse nk’ahantu habiri gusa mu Isezerano Rya Kera n’ahandi hamwe mu Rishya, urugero nk’umukristo utandukana n’undi mukristo bashakanye akongera agashaka). Ariko hari uburyo bwumvikana twabonye bwo guhuza ibyo Yesu yavuze ku kongera gushaka n’ibyo ibindi Byanditswe bya Bibiliya bisigaye bivuga. Yesu ntiyarimo asimbuza amategeko y’Imana yerekeye ku byo kongera gusha ayandi akaze kuyarusha abuza umuntu kongera gushaka na rimwe, amategeko adashoboka kubahirizwa ku bantu bamaze gutandukana n’abo bashakanye bakongera gushaka (nko gusubiranya igi ryamenetse), kandi amategeko nk’ayo yatera urujijo akaba yatuma abantu bica andi mategeko y’Imana. Ahubwo Yesu yafashaga abantu gusobanukirwa uburyarya bwabo. Yafashaga abibwiraga ko badashobora gusambana kumenya ko ahubwo bakora ubusambanyi mu bundi buryo, mu buryo bw’irari ryabo no gusenda abagore babo uko bishakiye kose.

Nk’uko Bibiliya yose uko yakabaye yigisha, umunyabyaha wihannye ababarirwa icyaha icyo ari cyo cyose, kandi agahabwa amahirwe ya kabiri n’aya gatatu, n’abatandukanye n’abo bashakanye barimo. Mu Isezerano Rishya nta cyaha kiri mu kongera gushaka uko ari ko kose, uretse gusa umukristo watandukanye n’umukristokazi, ikintu kitari gikwiriye kubaho kuko abizera nyakuri badasambana, ubwo rero nta mpamvu igaragara yo gutandukana. Biramutse bibayeho bagatandukana, bombi bagomba kugumira aho batongeye gushaka cyangwa bakiyunga bagasubirana.

Yanditswe na Niyomugabo/Muhabura.rw


Tanga igitecyerezo

Amazina
Ubutumwa

Izindi nkuru

Inkuru zikunzwe